VELIKA PLANA, 25. decembra 2018 \u2013 Od 120 crkava brvnara, koliko ih je u Srbiji bilo na kraju devetnaestog, dvadeset i prvi i vek je do\u010dekalo jedva \u010detrdesetak, a tri me\u0111u najreprezentativnijim nalaze se na podru\u010dju op\u0161tine Velika Plana.<\/p>\n
Crkvama brvnarama, kako im i samo ime ka\u017ee, drvo odnosno brvno glavni je gra\u0111evinski element. Mada postoje zapisi da su podizane jo\u0161 u srednjem veku, za vreme vladavine Nemanji\u0107a, nijedna do danas nije sa\u010duvana. Ove koje su pretekle, gra\u0111ene su uglavnom pre, za vreme i neposredno posle Drugog srpskog ustanka, kao svojevrsna upori\u0161ta vere, jer je tada, na svu muku, va\u017eilo tursko pravilo da se crkve ne smeju graditi ni od kog drugog materijala do od drveta. Narodno predanje ka\u017ee da je jo\u0161 jedna razlog njihovom nastanku. Naime, Turci su navodno dozvoljavali da se crkva sagradi u selu samo ako se to mo\u017ee u\u010diniti za jednu no\u0107. Zbog toga su se, u tajnosti, po ku\u0107ama, pravili drveni elementi od kojih bi se za jednu no\u0107 mogla sastaviti crkva, da bi onda, na tursko pitanje \u201eotkud ovde crkva\u201c Srbi odgovarali da je no\u0107as ili onomad doletela s neba. To bi, po istom predanju, sujevernim Turcima bio dovoljno da crkvu ne pale i ne ru\u0161e, \u0161to Osmanlijama nije bilo strano, naprotiv.<\/p>\n
Ba\u0161 zbog toga, jo\u0161 uverljiviji je razlog za podizanje u to vreme brojnih crkava brvnara je taj \u0161to su ove, pred \u010destim naletima besnih Turaka, mogle da budu rastavljene i sklonjene na sigurno dok ne pro\u0111e zulum, da bi potom bile ponovno sastavljane na istom ili drugom mestu.\u00a0Zato su se ove crkve neretko nalazile daleko od va\u017enih drumova, i o\u010diju Turaka, na skrovitim mestima, u gustoj \u0161umi, kakav je slu\u010daj sa crkvom brvnarom u Krnjevu.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.podunavlje.info\/dir\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Brvnara-Krnjevo.jpg\")
U delu sela zvanom Divostin, u \u0161umi pored seoskog groblja, nalazi se crkva brvnara posve\u0107ena Svetom Georgiju. Podignuta u prvoj polovini XVIII veka spada me\u0111u najstarije crkve te vrste u Srbiji. Uostalom, o njenoj starosti dovoljno svedo\u010di podatak da je prvi put obnovljena krajem XVIII veka.<\/p>\n
Ovde se \u010duva zbirka ikona sa kraja XVIII i po\u010detka XIX veka, a izme\u0111u broda crkve i oltara nalazi se drvena pregrada sa ikonostasom sa 28 \u00a0starih ikona, koje pripadaju razli\u010ditim periodima, a crkva poseduje i veliki broj vrednih starih i retkih knjiga.<\/p>\n
Pored crkve brvnare u porti se nalazi masivna drvena zvonara, a tu je i stara zgrada \u0161kole iz 1779. godine. Krnjevci, ne bez ponosa, isti\u010du da je to prva seoska \u0161kola u Srbiji. Njena zgrada se danas koristi za crkvene potrebe. Preko puta porte je groblje, koje je formirano jo\u0161 1820. godine, na kome se i danas Krnjevci sahranjuju, a u samoj porti, severno od crkve, bio je sahranjen smederevski vojvoda \u0110u\u0161a Vuli\u0107evi\u0107.<\/p>\n
Na samom ulazu u crkvu je i tabla koja podse\u0107a da je na tom mestu 1920. godine, na Svetog Iliju, odr\u017ean prvi Bogomolja\u010dki sabor na kome je besedio Sveti vladika Nikolaj \u017di\u010dki.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.podunavlje.info\/dir\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Brvnara-Lozovik-2-1.jpg\")
Crkva brvnara u Lozoviku podignuta je na inicijativu i zajedni\u010dko zalaganje me\u0161tana Lozovika i Saraoraca. Ostalo je zapisano da je zna\u010dajan udeo u izgradnji crkve dao Had\u017ei Ilija Raspopovi\u0107, koji je posle had\u017eiluka, poklonio 4 i po hektara svoje zemlje da se na njoj izgradi crkva brvnara. Sa gradnjom se po\u010delo oko 1806. godine, ali je dovr\u0161ena tek 1831. godine.<\/p>\n
Crkva je gra\u0111ena od hrastovih talpi na temeljima od lomljenog kamena i pokrivena sitnom \u0161indrom, a ikone na ikonostasu oslikao je \u010duveni ikonopisac Jovan Stergevi\u0107, poznatiji kao Janja Moler tokom 1831. i 1832. godine.<\/p>\n
U porti crkve nekada je bila \u0161kola i drvena zvonara, sa zvonima koja je lozovi\u010dkoj crkvi poklonio Knjaz Milo\u0161. Ta zvona su 1895. godine preneta u zvonik nove, tek sagra\u0111ene crkve istog imena, Svetih apostola Petra i Pavla, ali su tu ostala tek dvadesetak godina; u Prvom svetskom ratu su odneta u Austrougarsku i pretopljena. Stara \u0161kola radila je do 1874. godine, ali od nje danas nema nikakvog traga.<\/p>\n
Ve\u0107i radovi na crkvi brvnari izvo\u0111eni su 1931. godine povodom proslave stogodi\u0161njice hrama, o \u010demu svedo\u010di tabla na ulazu, zatim sedamdesetih godina XX veka, pod rukovodstvom Zavoda za za\u0161titu spomenika kulture Kragujevac i najskorije 2003. i 2004. Godine, pod nadzorom Regionalnog zavoda za za\u0161titu spomenika kulture Smederevo.<\/p>\n
Dana\u0161nju prostranu portu crkva brvnara deli sa pomenutom kasnije izgra\u0111enom\u00a0(1890-1894) crkvom Svetih apostola Petra i Pavla, o kojoj \u0107e tako\u0111e biti re\u010di u ovom serijalu, ba\u0161 kao i o tre\u0107oj i najpoznatijoj crkvi brvnari u Velikoj Plani \u2013 Pokajnici, koja ipak zaslu\u017euje poseban tekst.<\/p>\n
I do Krnjeva i do Lozovika iz pravca Beograda se najlak\u0161e sti\u017ee auto-putem, a mo\u017ee i starim putem od Smedereva preko Osipaonice. Do oba mesta postoje redovne autobuske linije iz Velike Plane, Smederevske Palanke i Smedereva.<\/span><\/em><\/span><\/p>\n Projekat \u201eVeliki (i mali) turisti\u010dki potencijali Velike Plane\u201c sufinansiran je od strane Op\u0161tine Velika Plana, a stavovi izneti u podr\u017eanom medijskom projektu nu\u017eno ne izra\u017eavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" VELIKA PLANA, 25. decembra 2018 \u2013 Od 120 crkava brvnara, koliko ih je u Srbiji bilo na kraju devetnaestog, dvadeset i prvi i vek je do\u010dekalo jedva \u010detrdesetak, a tri me\u0111u najreprezentativnijim nalaze se na podru\u010dju op\u0161tine Velika Plana. Crkvama brvnarama, kako im i samo ime ka\u017ee, drvo odnosno brvno glavni je gra\u0111evinski element. Mada […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":22504,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7221,7260,77],"tags":[7064,5355,136],"class_list":["post-22500","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-projekti","category-turisicki-potencijali-velike-plane","category-velikaplana","tag-crkve-brvnare","tag-krnjevo","tag-lozovik"],"yoast_head":"\n![\"\"](\"http:\/\/www.podunavlje.info\/dir\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/lozovik-krnjevo-copy.jpg\")
<\/p>\n