You are here

Crkva Svetih Petra i Pavla pročula se po neobičnoj freski

VELIKA PLANA, 27. decembar 2018 – O crkvi brvnari u Lozoviku, koja je sagrađena 1831. godine, već ste mogli da čitate u ovom serijalu, a odmah pored nje je novije zdanje posvećeno istim svecima – Crkva Svetih Petra i Pavla. Ova nova je građena od 1888. do 1893/4. godine. Tu nema zabune, o godini izgradnje svedoči natpis na ploči od belog mermera u ispustu iznad glavnih dveri: „Opštine lozovičko-saraoračka podigoše ovaj hram za vlade srpskog kralja Aleksandra I i mitropolita Mihajla 1894. g.“

U literaturi se najčešće navodi da je rađena po projektu arhitekte Dušana Živanovića, koji je bio projektant crkava u Jagodini, Trsteniku, Kruševcu i Banja Luci, od kojih su neke vrlo nalik lozovičkoj. Ipak novija istraživanja, sada pa na osnovu sličnosti sa crkvom u Rači Kragujevačkoj, kao mogućeg autora projekta navode okružnog inženjera Emanuela Sandera.

Kako i piše na mermeru, Opština lozovičko-saraoračka je sakupila sredstva i želela je da podigne crkvu, kakva je bila ona u Rači Kragujevačkoj, jer se broj stanovnika sela uvećao u međuvremenu, od podizanja prvotne crkve brvnare, ali su ministarstvo crkvenih dela i Mitropolija beogradska smatrali da je to prevelik objekat. Dozvolili su ipak gradnju po istom projektu – samo sa umanjenjem. Izgradnja je potrajala pet godina, a bilo je potrebno još skoro godinu dana da se crkva opremi, otuda ona dilema – da li je završena ’93. kada su okončani radovi na samoj građevini, ili ’94. kada je, na Petrovdan, crkvu osveštao mitropolit Mihailo. U međuvremenu je u crkvi urađen ikonostas sa delima onovremenih čuvenih slikara: Svete Todorovića, Đorđa Krstića, Živka Jugovića, Petra Ranosavića, Đorđa Milovanovića, Dimitrija Andrejevića, Milana Milanovića i drugih. Rađene su tehnikom ulja na platnu kaširanom na drvenu podlogu. Može se reći da ikonostas Nove lozovičke crkve predstavlja jedinstvenu galeriju srpskog slikarstva sa kraja XIX veka. Crkva poseduje i vredne primerke pokretnih ikona, bogoslužbenih knjiga i sasuda iz XVIII i XIX veka.

Baš kao i druge bogomolje u ovom kraju, i ova je imala burnu istoriju. Tako je u porti crkve lozovičke 1914. bio stacioniran jedan austrougarski konjički eskadron. Bilo je čak ideja da se od crkve napravi konjušnica, ali zalaganjem i molbama Lozovičana, u njoj nikada nisu boravili konji. To zlo u ratu crkvu nije snašlo, ali drugo jeste; Austrougari su prilikom povlačenja iz crkve odneli zvona. Nova zvona su postavljena tek 1932. godine.

Nova crkva je stalno ulepšavana, oko nje se dograđivalo i nastao je čitav jedan kompleks crkvenih zgrada, od ograde i kapije, u istim bojama kao i sam hram, do zadnje avlije. Nije se stalo ni sa oslikavanjem unutrašnjosti, pa je tako crkva dobila fresku po kojoj se pročula, a ne po ovome o čemu do sad beše reči, što je više nego vredno pažnje.

Naime, tu je jedna od najneobičnijih fresaka, kako po tematici tako i po kompoziciji. Na fresci je prikazan susret Isusa Hrista i Satane, što je samo po sebi neobičan motiv, no je još neobičniji ambijent u kome se susret dešava. Jer, Hrist i đavo se sreću na pešačkom prelazu, a iza njih se mogu videti savremene građevine, jedna koja je verovatno Empajer Stejt Bilding, ali i nuklearna elektrana, banka, kazino… Za ova dva poslednja nema dileme, tu su latinični natpisi na zgradama. Da dve bude zanimljivije, u prizor su ukomponovani i policijski automobil, i na njemu je natpis koji ne da da bude zabune, i vatrogasna kola, a čitav prizor nadleću vojni avioni.

I kako to već biva u ova moderna vremena društvenih mreža, sve je pre par godina postalo, što bi se reklo, viralno, čak je otišlo dotle da je na Fejsbuku oformljena grupa „Tumačenje freske crkve kod Lozovika“. Iz dana u dan su se članovi nadgornjavali u tumačenju simbola s freske, pa je tako primećeno da Hrist stojeći na travnjaku, još ne zgazivši na asfalt, dolazi iz netaknute prirode, a da njegov arhineprijatelj, kao oličenje svakog zla, stiže iz okruženja sa tekovinama nove civilizacije, koja predstvaljaju biblijske grehove, od oholosti do pohlepe. Avioni su povezani sa NATO agresijom 1999. godine, jedino su ostali sporni policajci i vatrogasci – da li su reprezenti nereda i bezakonja ili obratno.

Do Lozovika se, kao i do ostalih sela tog dela opštine Velika Plana, najlakše stiže auto-putem Beograd – Niš. Ukoliko dolazite starim putem Smederevo – Velika Plana, crkva se nalazi s leve strane, gledano od Smedereva, odnosno desne iz pravca Plane, vidljiva sa glavnog puta, ne možete da zalutate. Udaljenost od 23 kilometra, koliko ima od Velike Plane do Lozovika, možete da pređete i autobusom, polasci su česti, pogotovo radnim danima, a vikendom ih ima dvadesetak.

Projekat „Veliki (i mali) turistički potencijali Velike Plane“ sufinansiran je od strane Opštine Velika Plana, a stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.

 

Čitaj dalje...

Crkve brvnare – uporišta vere

VELIKA PLANA, 25. decembra 2018 – Od 120 crkava brvnara, koliko ih je u Srbiji bilo na kraju devetnaestog, dvadeset i prvi i vek je dočekalo jedva četrdesetak, a tri među najreprezentativnijim nalaze se na području opštine Velika Plana.

Crkvama brvnarama, kako im i samo ime kaže, drvo odnosno brvno glavni je građevinski element. Mada postoje zapisi da su podizane još u srednjem veku, za vreme vladavine Nemanjića, nijedna do danas nije sačuvana. Ove koje su pretekle, građene su uglavnom pre, za vreme i neposredno posle Drugog srpskog ustanka, kao svojevrsna uporišta vere, jer je tada, na svu muku, važilo tursko pravilo da se crkve ne smeju graditi ni od kog drugog materijala do od drveta. Narodno predanje kaže da je još jedna razlog njihovom nastanku. Naime, Turci su navodno dozvoljavali da se crkva sagradi u selu samo ako se to može učiniti za jednu noć. Zbog toga su se, u tajnosti, po kućama, pravili drveni elementi od kojih bi se za jednu noć mogla sastaviti crkva, da bi onda, na tursko pitanje „otkud ovde crkva“ Srbi odgovarali da je noćas ili onomad doletela s neba. To bi, po istom predanju, sujevernim Turcima bio dovoljno da crkvu ne pale i ne ruše, što Osmanlijama nije bilo strano, naprotiv.

Baš zbog toga, još uverljiviji je razlog za podizanje u to vreme brojnih crkava brvnara je taj što su ove, pred čestim naletima besnih Turaka, mogle da budu rastavljene i sklonjene na sigurno dok ne prođe zulum, da bi potom bile ponovno sastavljane na istom ili drugom mestu. Zato su se ove crkve neretko nalazile daleko od važnih drumova, i očiju Turaka, na skrovitim mestima, u gustoj šumi, kakav je slučaj sa crkvom brvnarom u Krnjevu.

U delu sela zvanom Divostin, u šumi pored seoskog groblja, nalazi se crkva brvnara posvećena Svetom Georgiju. Podignuta u prvoj polovini XVIII veka spada među najstarije crkve te vrste u Srbiji. Uostalom, o njenoj starosti dovoljno svedoči podatak da je prvi put obnovljena krajem XVIII veka.

Ovde se čuva zbirka ikona sa kraja XVIII i početka XIX veka, a između broda crkve i oltara nalazi se drvena pregrada sa ikonostasom sa 28  starih ikona, koje pripadaju različitim periodima, a crkva poseduje i veliki broj vrednih starih i retkih knjiga.

Pored crkve brvnare u porti se nalazi masivna drvena zvonara, a tu je i stara zgrada škole iz 1779. godine. Krnjevci, ne bez ponosa, ističu da je to prva seoska škola u Srbiji. Njena zgrada se danas koristi za crkvene potrebe. Preko puta porte je groblje, koje je formirano još 1820. godine, na kome se i danas Krnjevci sahranjuju, a u samoj porti, severno od crkve, bio je sahranjen smederevski vojvoda Đuša Vulićević.

Na samom ulazu u crkvu je i tabla koja podseća da je na tom mestu 1920. godine, na Svetog Iliju, održan prvi Bogomoljački sabor na kome je besedio Sveti vladika Nikolaj Žički.

Crkva brvnara u Lozoviku podignuta je na inicijativu i zajedničko zalaganje meštana Lozovika i Saraoraca. Ostalo je zapisano da je značajan udeo u izgradnji crkve dao Hadži Ilija Raspopović, koji je posle hadžiluka, poklonio 4 i po hektara svoje zemlje da se na njoj izgradi crkva brvnara. Sa gradnjom se počelo oko 1806. godine, ali je dovršena tek 1831. godine.

Crkva je građena od hrastovih talpi na temeljima od lomljenog kamena i pokrivena sitnom šindrom, a ikone na ikonostasu oslikao je čuveni ikonopisac Jovan Stergević, poznatiji kao Janja Moler tokom 1831. i 1832. godine.

U porti crkve nekada je bila škola i drvena zvonara, sa zvonima koja je lozovičkoj crkvi poklonio Knjaz Miloš. Ta zvona su 1895. godine preneta u zvonik nove, tek sagrađene crkve istog imena, Svetih apostola Petra i Pavla, ali su tu ostala tek dvadesetak godina; u Prvom svetskom ratu su odneta u Austrougarsku i pretopljena. Stara škola radila je do 1874. godine, ali od nje danas nema nikakvog traga.

Veći radovi na crkvi brvnari izvođeni su 1931. godine povodom proslave stogodišnjice hrama, o čemu svedoči tabla na ulazu, zatim sedamdesetih godina XX veka, pod rukovodstvom Zavoda za zaštitu spomenika kulture Kragujevac i najskorije 2003. i 2004. Godine, pod nadzorom Regionalnog zavoda za zaštitu spomenika kulture Smederevo.

Današnju prostranu portu crkva brvnara deli sa pomenutom kasnije izgrađenom (1890-1894) crkvom Svetih apostola Petra i Pavla, o kojoj će takođe biti reči u ovom serijalu, baš kao i o trećoj i najpoznatijoj crkvi brvnari u Velikoj Plani – Pokajnici, koja ipak zaslužuje poseban tekst.

I do Krnjeva i do Lozovika iz pravca Beograda se najlakše stiže auto-putem, a može i starim putem od Smedereva preko Osipaonice. Do oba mesta postoje redovne autobuske linije iz Velike Plane, Smederevske Palanke i Smedereva.

Projekat „Veliki (i mali) turistički potencijali Velike Plane“ sufinansiran je od strane Opštine Velika Plana, a stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.

Čitaj dalje...

Dorat Ironwill šampion Petrovdana

LOZOVIK, 13. jul 2018 – U Lozoviku kod Velike Plane juče su održane tradicionalne konjičke kasačke trke.

Pobednik glavne trke „Opština Velika Plana“, u kojoj su se na stazi dugoj 1.600 metara nadmetala grla starija od tri godine je dorat Ironwill Aleksandra Pašića iz Miloševca, sa jahačem Dejanom Petrovićem, sa vremenom od jedan minut, 17 sekundi i 41 stotinkom.

U dramatičnom finišu Ironwil je pretekao najuspešnije kasačko grlo u Srbiji u 2017. godini dorata Bea Kievitshof Zorana Tasića iz Niša, sa jahačem Zoranom Tasićem, dok je treće mesto pripalo doruši Divi Du Tijas vlasništvo Mladena Bogdanovića iz Miloševca, koju je jahao Radomir Bogdanović.

Najneizvesnija borba viđena je u trci „Lozovik“ za sva grla od tri godine i starija sa zaradom do 5.000 evra, u kojoj je pobednika odlučio foto-finiš. Sa vremenom od jedan minut 18 sekundi i jednom stotinkom pobedila Claira De Lune, vlasništvo Tijane Vojinović iz Čačka, sa jahačem Srđanom Jovinom. Četrdeset jednu stotinku kasnije na cilј je stigao Son Of The Road Toplice Radovanovića iz Trnovča, koji je i jahao svog dorata, dok je treće mesto pripalo kobili Jessie, čiji je vlasnik Vladan Pašić iz Miloševca, sa jahačem Dejanom Petrovićem.

Pobednik nadmetanja u prvoj trci „Bajone“, sa grlima čija je zarada do 370 evra, je alat I Topčider Andrije Nešovića iz Beograda, sa jahačem Lazarom Simićem. U trci „Carl Crown“ (grla od tri godine i starija, sa zaradom do 1.000 evra) na cilј je prva stigla Alegra R.S. vlasništvo Gorana Stamenkovića iz Starčeva, koju je jahao vlasnik, dok je u trci „Petrovdan“ (za grla čija je zarada do 2.000 evra) pobedio dorat Worthy Jack Đorđa Nenadovića iz Selevca, sa jahačem Milanom Nenadovićem.

 

A evo i detaljnih rezultata svih trka.

Rezultati kasačkih trka 2 dan 12.7.2018
Hipodrom KK „Lozovik“, Lozovik
1 Kvalifikacije
Za sva grla od 3.godine i starija.Staza: 2100m (leteći)
Maks 2100 Đorđević N. 0
Sony 2100 Petrović Z. 1:28.5 0
Maks nije kvalifikovan
Sony kvalifikovan
2 „Bajone“
Za sva grla od 3.godine i starija domaćeg odgoja sa zaradom do 370 EUR. Staza: 1600m (autostart)
I Topčider 1600 Simić L. 1:22.7 1
(Sipper sisu (s)-Infantin (d))
Nešović Andrija Simić Lazar
Larisa 1600 Tomić V. 1:23.6 2
Mosaique Mar 1600 Simić D. 1:23.8 3
Dimiskija Love 1600 Vićentijević S. 1:24.6 4
Ragnar 1600 Đuričić D. 1:25.4 5
Inter Star MP 1600 Pavlović M. 1:26.6 6
Grom I.V. 1600 Petrović Z. 0
Irisa Joel Corte 1600 Pavlović M. 0
Luksemburg A.T. 1600 Galić G. 0
Wladimir M (H) 1600 Petrović D. 0
Premije: 150; 75; 45; 30
Arminina II ne startuje
Fantom Glory ne startuje
Grom I.V. galop u završnici
Irisa Joel Corte dug galop
Luksemburg A.T. odustao
Wladimir M (H) odustao
3 „Carl Crown“
Za sva grla od 3.godine i starija domaćeg odgoja sa zaradom do 1000 EUR. Staza: 1600m (autostart)
Alegra R.S. 1600 Stamenković G. 1:21.3 1
(Hey joe (dk)-Atina s.g.)
Stamenković Goran Stamenković Goran
Hacker As 1600 Dimitrijević M. 1:21.4 2
Atus Love 1600 Đuričić D. 1:21.4 3
Island A.T. 1600 Ostojić J. 1:21.5 4
Liria 1600 Ranđelović A. 1:22.1 5
Ema Turbo 1600 Dobrosavljević B. 1:22.4 6
Alfa Romeo 1600 Pantić M. 1:22.5 7
Grenland A.T. 1600 Stojković D. 1:22.9 8
Kuda Star 1600 Stojadinović N. 1:23.1 9
Anči 1600 Golubović M. 1:23.9 10
Ericsson 1600 Tajdić D. 0
Ricardo 1600 Simić M. 0
Premije: 150; 75; 45; 30
Ericsson odustao
Ricardo odustao
4 „Petrovdan“
Za sva grla od 3 godine i starija sa zaradom do 2000 EUR.
Staza: 1600m (autostart)
Worthy Jack 1600 Živančević M. 1:19.3 1
(Jackhammer (s)-West virginia (d))
Nenadović Đorđe Nenadović Milan
Elita B.M. 1600 Marjanović B. 1:20.0 2
Alfa M.G. 1600 Gajić M. 1:20.6 3
Doly 1600 Pavlović M. 1:22.8 4
Shadow R.R. 1600 Ostojić J. 0
Wineto 1600 Ranđelović A. 0
Premije: 150; 75; 45; 30
Lecsus Jet ne startuje
Shadow R.R. odustao
Wineto više galopa
5 „MZ Lozovik“
Za sva grla od 3 godine i starija sa zaradom do 5000 EUR.
Staza: 1600m (autostart)
Clair De Lune 1600 Pantić M. 1:18.0 1
(Trocadero-Cerida (d))
Vojinović Tijana Jovin Srđan
Son Of The Road (S) 1600 Radovanović A. 1:18.4 2
Jessie (D) 1600 Petrović D. 1:18.7 3
Jeger Sweep 1600 Dimitrijević M. 1:19.0 4
Nearco GB (IT) 1600 Preradović M. 1:19.7 5
Holidej S. 1600 Ostojić J. 1:20.1 6
Wahler 1600 Tasić M. 1:21.0 7
Premije: 150; 75; 45; 30
6 „S.O. Velika Plana“
Za sva grla od 3 godine i starija. Staza: 1600m (autostart)
Ironwill (D) 1600 Petrović D. 1:17.4 1
(Timberland (d)-Invest in november (d))
Pašić Aleksandar Petrović Dejan
Bea Kievitshof (D) 1600 Tasić M. 1:18.4 2
Diva du Tijas (FR) 1600 Bogdanović R. 1:19.9 3
Pieghele Dal (IT) 1600 Spiridonović S. 1:20.4 4
Brume d’Or (FR) 1600 Đorđević N. 0
Diaphane SI (FR) 1600 Đuričić D. 0
Inerra (SLO) 1600 Petrović Z. 0
Premije: 180; 90; 54; 36
Brume d’Or (FR) odustao
Diaphane SI (FR) galop u završnici
Dona (FR) ne startuje
Inerra (SLO) odustao

Tekst i foto: Dušan Marić

Čitaj dalje...

Semenski materijal za postradale od nevremena 13. juna

VELIKA PLANA, 20 jun 2018 – Meštani Lozovika, Miloševca i Krnjeva koji su pretrpeli štetu na polјoprivrednim usevima a zainteresovani su za ponovnu setvu, mogu od danas da se jave u svoje mesne zajednice i mesne kancelarije, jer je obezbeđen semenski materijal Instituta za kukuruz „Zemun Polјe“ i firme Superior d.o.o. koji će biti delјen od četvrtka, obavestio je stanovnike ovih mesta Igor Matković, predsednik Opštine Velika Plana, na svom FB profilu, zahvaljujući se na humanom činu i donaciji.

Podsetimo, nakon nevremena 13. Juna, zbog obima štete nastalog olujnim nevremenom, ogromnom količinom padavina, kiše i grada, proglašena je vanredna situacija na delu teritorije opštine Velika Plana, na području Mesne zajednice Lozovik, kao i delovima područja mesnih zajednicace Miloševac i Krnjevo.

Čitaj dalje...

Nema odmora (dok traje glasanje) – i iduće nedelje izbori

KOVIN/VELIKA PLANA, 4. april 2018 – Taman što se malo slegla prašina oko palanačkih lokalnih izbora, još u dve sredine u ovom kraju treba da se glasa, u nedelji posle Uskrsa, ovoga puta za savete mesnih zajednica. Glasaće stanovnici Mramorka i Lozovika.

Prvi će na birališta u Mramorku, mesnoj zajednici u Opštini Kovin, i to u petak, 13. aprila. U Mramorku su imali vanredne izbore 2010. godine, da bi posle toga, u dva ciklusa zaredom, izabrani saveti dobijali poverenje za pun četvorogodišnji mandat.

Izbori za članove Saveta Mesne zajednice Lozovik u Opštini Velika Plana zakazani su za nedelju, 15. april. Izbor članova Saveta Mesne zajednice Lozovik i ovde je po većinskom izbornom sistemu, na neposrednim izborima, tajnim glasanjem.

Čitaj dalje...

U novu godinu s novim asfaltom na ulicama

VELIKA PLANA, 31. decembar 2017 – SStanovnici nekoliko sela u opštini Velika Plana u novu godinu će dočekati s novoasfaltiranim ulicama.

U Lozoviku je asfaltirana ulica 1. maja, u Miloševcu je prošle nedelje završena još jedna deonica Ulice Lole Ribara, u Novom Selu asfaltiran je veći deo Ulice učesnika NOB-a, a u Savanovcu drugi deo Bulevara oslobođenja.

I u Velikoj Plani je rađeno na presvlačenju ulica asfaltom, pa je tako pre nekoliko dananovim sloje obnovljen kolovoz u Ulici Pere Todorovića, nešto učinjeno je to na delovima Višnjićeve i Stevana Mokranjca, a poslednjih dana stare godine završeni su svi pripremni radovi za asfaltiranje Dositejeve ulice.

Čitaj dalje...

Akcija dobrovoljnog davanja krvi u Lozoviku

VELIKA PLANA 26. decembar 2017 – Ekipa Instituta za transfuziju krvi ove srede, 27. decembra, biće u Lozoviku, u prostorijama Osnovne škole „Radica Ranković“. Dobrovoljni davaoci mogu tu da daju krv od 9 do 14 časova.

Podsećamo, od nove godine stupa na snagu Zakon o transfuziologiji koji predviđa da se prikupljanjem krvi bave samo instituti za transfuziju u Beogradu, Novom Sadu, Nišu i Kragujevcu, dok će dobrovoljno davanje krvi u transfuziološkim službama u manjim bolnicama biti organizovano periodično.

Čitaj dalje...

U nedelju bez struje u Lozoviku

VELIKA PLANA, 19. avgust 2017 – Zbog radova na demontaži trafo-stanice „Jugopetrol“,, i priključenja nove, bez struje će biti korisnici koji se napajaju sa ove i trafo-stanice „Železnička stanica“ u Lozoviku od 9 do 14 sati.

Zbog planiranih radova na zameni mernih uređaja bez struje će ostati i delovi Velike Plane, oni koji se napajaju sa trafo-stanice zidana „7. juli“  od 8 i 30 do 12 i 30, a oni koji struju dobijaju sa STS „7. juli“ u vremenskom periodu od 12: i 30 do 14 i 30 .

Čitaj dalje...

Lozovik u ponedeljak bez struje

VELIKA PLANA, 6. avgust 2017 – Iz pogona Elektrodistribucije u Velikoj Plani obaveštavaju potrošače u Lozoviku da će, zbog planiranih radova na zameni mernih uređaja, bez napajanja električnom energijom biti u ponedeljak, On koji se strujom snabdevaju sa trafo-stanice „Centar“ u vremenskom periodu od 9 so 12, a oni koji su priključeni na trafo „Ljube Devića“ u Lozoviku od 12 i 30 do 15 sati.

Čitaj dalje...

Velika Plana: Sednica Skupštine opštine u petak

VELIKA PLANA, 10. jul 2017 – Sednica Skupštine Opštine Velika Plana zakazana je za petak, 14. jul, sa početkom u 9 časova. Na četrnaestom skupu odbornika u ovom sazivu, na dnevnom redu će se, između ostalog, naći  i dopuna odluke o budžetu opštine za 2017. godinu, kao i planovi detaljne regulacije nekoliko ulica, ali i izmena kadrovskog plana Opštinske uprave i Opštinskog pravobranilaštva.

Pred odbornicima će biti i predlozi u vezi sa programom poslovanja Javnog komunalnog preduzeća “Miloš Mitrović“, a biće reči i o poslovanju gradske toplane i korišćenju subvencija budžeta opštine, kao i predlogu odluke o uvođenju samodoprinosa za područje Mesne zajednice Lozovik.

 

Čitaj dalje...